{"id":14466,"date":"2025-12-01T12:23:17","date_gmt":"2025-12-01T10:23:17","guid":{"rendered":"https:\/\/englishcoachonline.com\/?p=14466"},"modified":"2025-12-01T12:23:53","modified_gmt":"2025-12-01T10:23:53","slug":"kiedy-uzywac-present-perfect","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/englishcoachonline.com\/pl\/blog\/kiedy-uzywac-present-perfect\/","title":{"rendered":"Kiedy u\u017cywa\u0107 Present Perfect Simple"},"content":{"rendered":"<p dir=\"ltr\">W tym po\u015bcie pisz\u0119 o tym, kiedy u\u017cywa\u0107 present perfect. Wielu nauczycieli oraz uczni\u00f3w uwa\u017ca, \u017ce w\u0142a\u015bnie ten czas stanowi jedn\u0105 z najwi\u0119kszych przeszk\u00f3d w p\u0142ynnym przej\u015bciu z poziomu \u015brednio zaawansowanego do zaawansowanego.<\/p>\n<p dir=\"ltr\">Na zjawisko znane jako \u2018intermediate plateau\u2019 (stagnacja w nauce j\u0119zyka) wp\u0142ywa wiele czynnik\u00f3w, a uczniowie na tym etapie nauki cz\u0119sto czuj\u0105 si\u0119 zagubieni. Typowym przejawem tego zagubienia jest to, \u017ce podczas m\u00f3wienia wahaj\u0105 si\u0119, czy u\u017cy\u0107 czasu past simple, czy present perfect. Nie da si\u0119 pokona\u0107 ten stan stagnacji (intermediate plateau), je\u015bli w trakcie rozmowy brakuje Ci zdecydowania.<\/p>\n<p dir=\"ltr\">W swojej ksi\u0105\u017cce &#8211;\u00a0<em>Tense in English: Its Structure and Use in Discourse<\/em> &#8211; Renaat Declerck po\u015bwi\u0119ca 36 stron analizie czasu present perfect<em>,<\/em> podczas gdy czasowi present simple zaledwie sze\u015b\u0107 stron.<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" title=\"screenshot-2022-06-11-at-17.35.30\" src=\"https:\/\/englishcoachonline.com\/wp-content\/uploads\/2022\/08\/screenshot-2022-06-11-at-17.35.30.jpg\" alt=\"\" width=\"596\" height=\"211\" data-id=\"8912\" data-init-width=\"596\" data-init-height=\"211\" data-src=\"https:\/\/englishcoachonline.com\/wp-content\/uploads\/2022\/08\/screenshot-2022-06-11-at-17.35.30.jpg\" data-width=\"596\" data-height=\"211\" data-ll-status=\"loaded\" \/><\/p>\n<p dir=\"ltr\">Z analizy spisu tre\u015bci tej ksi\u0105\u017cki wynika jednoznacznie, \u017ce czas present perfect simple<em>\u00a0<\/em>to temat, kt\u00f3ry od lat budzi emocje w\u015br\u00f3d j\u0119zykoznawc\u00f3w. Trudno zaprzeczy\u0107, \u017ce jest to jedno z najgor\u0119tszych zagadnie\u0144 w nauczaniu angielskiego.<\/p>\n<p dir=\"ltr\">Ten post ma by\u0107 kompletnym przewodnikiem po teoretycznych aspektach czasu present perfect simple.<\/p>\n<h2 dir=\"ltr\">Jak tworzymy czas present perfect simple?<\/h2>\n<p dir=\"ltr\">Czas present perfect budujemy przy u\u017cyciu <em>has<\/em> (\u2018s) lub <em>have<\/em> (\u2018ve), po kt\u00f3rych umieszczamy czasownik g\u0142\u00f3wny w formie imies\u0142owu biernego (past participle).<\/p>\n<p dir=\"ltr\">Imies\u0142owy te mog\u0105 by\u0107 regularne (np. <em>stayed<\/em>) lub nieregularne (np. <em>taken<\/em>).<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" title=\"present-perfect-form\" src=\"https:\/\/englishcoachonline.com\/wp-content\/uploads\/2022\/08\/present-perfect-form.jpg\" alt=\"present perfect form\" width=\"674\" height=\"379\" data-id=\"8914\" data-init-width=\"1280\" data-init-height=\"720\" data-src=\"https:\/\/englishcoachonline.com\/wp-content\/uploads\/2022\/08\/present-perfect-form.jpg\" data-width=\"674\" data-height=\"379\" data-ll-status=\"loaded\" \/><\/p>\n<h2>Co wyra\u017ca czas present perfect?<\/h2>\n<p>G\u0142\u00f3wne zastosowania czasu present perfect simple om\u00f3wi\u0119 w nast\u0119pnej cz\u0119\u015bci. Teraz podsumuj\u0119 tylko, co autorzy standardowych gramatyk j\u0119zyka angielskiego zazwyczaj podkre\u015blaj\u0105 w odniesieniu do tego czasu:<\/p>\n<ol>\n<li>Present perfect to przede wszystkim czas tera\u017aniejszy w sensie gramatycznym, mimo \u017ce mo\u017ce opisywa\u0107 wydarzenia z przesz\u0142o\u015bci;<\/li>\n<li>Odnosi si\u0119 do przesz\u0142o\u015bci maj\u0105cej znaczenie w momencie m\u00f3wienia (Quirk i in., 1985, s. 190);<\/li>\n<li>Wyst\u0119puje w po\u0142\u0105czeniu z przys\u0142\u00f3wkami czasu nieokre\u015blonego, takimi jak <em>recently<\/em>, <em>lately<\/em>, <em>already<\/em> itp., natomiast nie \u0142\u0105czy si\u0119 z przys\u0142\u00f3wkami czasu zako\u0144czonego, jak <em>yesterday<\/em>, <em>in 1982<\/em>, <em>last weekend<\/em>.<\/li>\n<\/ol>\n<h2 dir=\"ltr\">Za\u0142o\u017cenie, \u017ce nale\u017cy umieszcza\u0107 sytuacje w niezale\u017cnym przedziale czasu poprzedzaj\u0105cym tera\u017aniejszo\u015b\u0107 (pre-present)<\/h2>\n<p dir=\"ltr\">W przeciwie\u0144stwie do punktu 1. powy\u017cej Declerck (1991, s. 19) twierdzi, \u017ce powinni\u015bmy lokowa\u0107 sytuacje w niezale\u017cnym przedziale \u2018pre-present\u2019. Innymi s\u0142owy, nie powinni\u015bmy traktowa\u0107 czasu present perfect ani jako przesz\u0142o\u015bci, ani jako tera\u017aniejszo\u015bci.<\/p>\n<p dir=\"ltr\">Okres pre-present mo\u017ce zaczyna\u0107 si\u0119 w dowolnym momencie przesz\u0142o\u015bci, nawet bardzo odleg\u0142ej (Close, 1992, s. 62). Jednak m\u00f3wi\u0105cy zazwyczaj skupia uwag\u0119 na tej cz\u0119\u015bci tego okresu, kt\u00f3ra znajduje si\u0119 najbli\u017cej tera\u017aniejszo\u015bci, czyli niedawnej przesz\u0142o\u015bci, co obrazuje ciemniejsze zacieniowanie na diagramie.<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" title=\"pre-present-sector-present-perfect-tense\" src=\"https:\/\/englishcoachonline.com\/wp-content\/uploads\/2022\/08\/pre-present-sector-present-perfect-tense.jpg\" alt=\"pre-present sector for present perfect tense\" width=\"674\" height=\"379\" data-id=\"8916\" data-init-width=\"1280\" data-init-height=\"720\" data-src=\"https:\/\/englishcoachonline.com\/wp-content\/uploads\/2022\/08\/pre-present-sector-present-perfect-tense.jpg\" data-width=\"674\" data-height=\"379\" data-ll-status=\"loaded\" \/><\/p>\n<p>Source: Close (1992), p.68 (Fig.22) (Adapted)<\/p>\n<p dir=\"ltr\">Jak wida\u0107 na diagramie, strza\u0142ka T wskazuje pionowo w d\u00f3\u0142, natomiast strza\u0142ka SPPC jest skierowana wstecz, w stron\u0119 okresu pre-present. Oznacza to, \u017ce m\u00f3wi\u0105cy odnosi si\u0119 do czasu poprzedzaj\u0105cego chwil\u0119 obecn\u0105 i ko\u0144cz\u0105cego si\u0119 w punkcie \u201ePoint now\u201d. Nie chodzi tu o \u017caden konkretny moment w przesz\u0142o\u015bci. Gdyby tak by\u0142o, strza\u0142ka SPPC znajdowa\u0142aby si\u0119 za strza\u0142k\u0105 T, a nie na tym samym poziomie.<\/p>\n<p>Pocz\u0105tek okresu pre-present mo\u017ce by\u0107 wskazany, ale nie musi. Cz\u0119sto sygnalizuje go s\u0142owo <em>since<\/em>:<\/p>\n<p dir=\"ltr\"><em>We\u2019ve been here since Friday<\/em><\/p>\n<h2>Nieuchwytna natura czasu present perfect<\/h2>\n<p dir=\"ltr\">Na zako\u0144czenie tej cz\u0119\u015bci warto wspomnie\u0107 o trudnym do zdefiniowania charakterze czasu present perfect (Werner, 2014, s. 48).<\/p>\n<p dir=\"ltr\">Je\u015bli zag\u0142\u0119bimy si\u0119 w literatur\u0119, znajdziemy autor\u00f3w, kt\u00f3rzy podkre\u015blaj\u0105 cechy uprzednio\u015bci present perfect. Takie stanowisko prezentuj\u0105 na przyk\u0142ad Biber i wsp\u00f3\u0142autorzy (1999, s. 460), kt\u00f3rzy jednocze\u015bnie zwracaj\u0105 uwag\u0119 na ci\u0105g\u0142y charakter tego czasu.<\/p>\n<p dir=\"ltr\">Z kolei Huddleston i Pullum klasyfikuj\u0105 present perfect jako \u201ewt\u00f3rny czas przesz\u0142y\u201d (Huddleston i Pullum, 2002, s. 116).<\/p>\n<p dir=\"ltr\">W przeciwie\u0144stwie do powy\u017cszych j\u0119zykoznawc\u00f3w Quirk i wsp\u00f3\u0142autorzy (1985, s. 192) uwa\u017caj\u0105, \u017ce present perfect wyra\u017ca przede wszystkim \u201eaktualn\u0105 istotno\u015b\u0107\u201d.<\/p>\n<p dir=\"ltr\">Present perfect to kategoria trudna do uchwycenia, poniewa\u017c \u0142\u0105czy w sobie cechy zar\u00f3wno czasu, jak i aspektu. Dla przypomnienia: czas odnosi si\u0119 do sposobu, w jaki j\u0119zyk wyra\u017ca up\u0142yw czasu \u2013 zwykle przez formy morfologiczne (np. <em>take<\/em>, <em>takes<\/em>, <em>took<\/em>). Natomiast aspekt jest w\u0142a\u015bciwo\u015bci\u0105 czasownika, kt\u00f3ra pokazuje, jak czynno\u015b\u0107, stan lub zdarzenie wyra\u017cone przez czasownik g\u0142\u00f3wny rozwija si\u0119 w czasie. Innymi s\u0142owy, aspekt dostarcza dodatkowych informacji \u2013 wskazuje, czy dana czynno\u015b\u0107 trwa, powtarza si\u0119, zosta\u0142a zako\u0144czona, czy te\u017c jest zwyczajem. Z tego powodu present perfect mo\u017cna uzna\u0107 za aspekt lub podkategori\u0119 czasu tera\u017aniejszego.<\/p>\n<p dir=\"ltr\">Ca\u0142a powy\u017csza analiza dotycz\u0105ca uprzednio\u015bci, aktualnej istotno\u015bci, czasu i aspektu stanowi wa\u017cny element tego artyku\u0142u. Jednak \u2013 aby upro\u015bci\u0107 spraw\u0119 \u2013 mo\u017cesz patrze\u0107 na present perfect jak na konstrukcj\u0119 \u0142\u0105cz\u0105c\u0105 tera\u017aniejszo\u015b\u0107 z przesz\u0142o\u015bci\u0105.<\/p>\n<h2 dir=\"ltr\">Kiedy u\u017cywa\u0107 present perfect<\/h2>\n<p dir=\"ltr\">Po opisaniu budowy i najwa\u017cniejszych w\u0142a\u015bciwo\u015bci czasu <em>present perfect <\/em>przedstawi\u0119 jego g\u0142\u00f3wne zastosowania. Pami\u0119taj, \u017ce r\u00f3\u017cne zastosowania mog\u0105 si\u0119 wzajemnie przenika\u0107.<\/p>\n<h3 dir=\"ltr\">1. Aktualna istotno\u015b\u0107<\/h3>\n<p dir=\"ltr\">Chocia\u017c autorzy tacy jak Declerck (1991) s\u0105 w pewnym stopniu sceptyczni wobec stwierdzenia, \u017ce \u201eaktualna istotno\u015b\u0107\u201d jest podstawowym znaczeniem czasu present perfect, wspomn\u0119 o niej, poniewa\u017c termin ten jest bardzo popularny w literaturze.<\/p>\n<p dir=\"ltr\">Sp\u00f3jrzmy na nast\u0119puj\u0105ce zdanie:<\/p>\n<p dir=\"ltr\"><em>I\u2019ve spoken to the manager about my holiday<\/em><\/p>\n<p dir=\"ltr\">Oczywi\u015bcie takie zdanie wyra\u017ca aktualn\u0105 istotno\u015b\u0107 \u2013 od razu oczekiwaliby\u015bmy poznania wyniku rozmowy oraz jej skutk\u00f3w.<\/p>\n<p dir=\"ltr\">Swan (2017, s. 93) stanowczo stwierdza:<\/p>\n<blockquote dir=\"ltr\"><p><em>Nie u\u017cywamy czasu present perfect, je\u015bli nie my\u015blimy o tera\u017aniejszo\u015bci<\/em>.<\/p><\/blockquote>\n<p dir=\"ltr\">Zwr\u00f3\u0107 uwag\u0119 na schemat Swana pokazuj\u0105cy, jak zako\u0144czone dzia\u0142anie w czasie present perfect odnosi si\u0119 do chwili obecnej:<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" title=\"screenshot-2022-06-20-at-07.53.13\" src=\"https:\/\/englishcoachonline.com\/wp-content\/uploads\/2022\/08\/screenshot-2022-06-20-at-07.53.13.jpg\" alt=\"\" width=\"497\" height=\"245\" data-id=\"8918\" data-init-width=\"497\" data-init-height=\"245\" data-src=\"https:\/\/englishcoachonline.com\/wp-content\/uploads\/2022\/08\/screenshot-2022-06-20-at-07.53.13.jpg\" data-width=\"497\" data-height=\"245\" data-ll-status=\"loaded\" \/><\/p>\n<p>Wyra\u017anie wida\u0107, \u017ce zdanie <em>I&#8217;ve broken my leg<\/em> jest niezwykle istotne i dla wi\u0119kszo\u015bci ludzi mia\u0142oby powa\u017cne i oczywiste konsekwencje w tera\u017aniejszo\u015bci. Nie ma wi\u0119kszej \u201eaktualnej istotno\u015bci\u201d ni\u017c niemo\u017cno\u015b\u0107 wykonywania codziennych obowi\u0105zk\u00f3w. Fragment <em>I can\u2019t go on holiday<\/em> podkre\u015bla te\u017c zwi\u0105zek z tera\u017aniejszo\u015bci\u0105 poprzez emocje, takie jak smutek czy frustracja.<\/p>\n<h4 dir=\"ltr\"><strong>Nieci\u0105g\u0142e u\u017cycie czasu present perfect<\/strong><\/h4>\n<p dir=\"ltr\">Wa\u017cnym elementem aktualnej istotno\u015bci czasu present perfect jest jego nieci\u0105g\u0142e u\u017cycie.<\/p>\n<p dir=\"ltr\">W\u0142a\u015bnie to nieci\u0105g\u0142e u\u017cycie wyr\u00f3\u017cni\u0142 Mark Lester, do\u015bwiadczony j\u0119zykoznawca, w swojej publikacji <em>Practice Makes Perfect: English Verb Tenses Up Close<\/em> (2012).<\/p>\n<p dir=\"ltr\">Jak sugeruje s\u0142owo \u201enieci\u0105g\u0142y\u201d (<em>noncontinuous<\/em>), chodzi tu o dzia\u0142ania lub zdarzenia, kt\u00f3re s\u0105 zaskakuj\u0105ce, nieoczekiwane albo wyst\u0119puj\u0105 tylko raz.<\/p>\n<p dir=\"ltr\">Lester (2012, s. 56) podaje wymowne przyk\u0142ady takiego nieci\u0105g\u0142ego u\u017cycia czasu present perfect:<\/p>\n<p dir=\"ltr\"><em>The printer has just run out of ink<\/em><\/p>\n<p dir=\"ltr\"><em>The meeting has been cancelled<\/em><\/p>\n<p dir=\"ltr\">Zdaniem Lestera takie pojedyncze niedawno zako\u0144czone czynno\u015bci lub zdarzenia z przesz\u0142o\u015bci maj\u0105 bezpo\u015bredni i natychmiastowy wp\u0142yw na tera\u017aniejszo\u015b\u0107.<\/p>\n<p dir=\"ltr\">Do ci\u0105g\u0142ego u\u017cycia czasu present perfect odnios\u0119 si\u0119 w punkcie 2., ale ju\u017c teraz warto por\u00f3wna\u0107 dwa poni\u017csze zdania (Lester, 2012, s. 56):<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" title=\"screenshot-2022-06-21-at-00.33.15\" src=\"https:\/\/englishcoachonline.com\/wp-content\/uploads\/2022\/08\/screenshot-2022-06-21-at-00.33.15.jpg\" alt=\"\" width=\"674\" height=\"128\" data-id=\"8920\" data-init-width=\"926\" data-init-height=\"176\" data-src=\"https:\/\/englishcoachonline.com\/wp-content\/uploads\/2022\/08\/screenshot-2022-06-21-at-00.33.15.jpg\" data-width=\"674\" data-height=\"128\" data-ll-status=\"loaded\" \/><\/p>\n<p>Pierwsze zdanie, to z ci\u0105g\u0142ym u\u017cyciem present perfect, opisuje sytuacj\u0119, w kt\u00f3rej przez pewien czas na autostradzie dochodzi\u0142o do wielu wypadk\u00f3w. Z kolei forma nieci\u0105g\u0142a wskazuje, \u017ce informacja o wypadku nie tylko jest nowa (i prawdopodobnie nieznana s\u0142uchaczom), ale te\u017c ma wp\u0142yw na tera\u017aniejszo\u015b\u0107. W analizowanym przyk\u0142adzie autostrada mo\u017ce pozosta\u0107 zamkni\u0119ta przez kilka godzin.<\/p>\n<h4><strong>Czas przesz\u0142y rezultatowy<\/strong><\/h4>\n<p dir=\"ltr\">W poprzedniej cz\u0119\u015bci skutek (<em>I can\u2019t go on holiday<\/em>) wydarzenia z przesz\u0142o\u015bci (<em>I\u2019ve broken my leg<\/em>) zosta\u0142 wyra\u017cony wprost.<\/p>\n<p>S\u0105 jednak sytuacje, w kt\u00f3rych po u\u017cyciu czasu present perfect simple nie trzeba wprost m\u00f3wi\u0107 o rezultacie, kt\u00f3ry z nich wynika, poniewa\u017c jest do\u015b\u0107 oczywisty:<\/p>\n<p><em>The taxi has arrived<\/em> (czyli Taks\u00f3wka ju\u017c tu jest)<\/p>\n<p><em>She has been given a new iPhone<\/em> (Ona ma teraz iPhone\u2019a)<\/p>\n<p><em>I\u2019ve recovered from my illness<\/em> (Zn\u00f3w jestem zdrowy)<\/p>\n<p dir=\"ltr\"><em>Someone has broken her doll\u2019s house<\/em> (Domek dla lalek jest teraz zepsuty)<\/p>\n<p>Niekt\u00f3re przyk\u0142ady pokazuj\u0105 tak\u017ce, \u017ce efekt czynno\u015bci mo\u017ce by\u0107 obecny, nawet je\u015bli nie wynika on ze znaczenia samego czasownika:<\/p>\n<p><em>I\u2019ve had a shower<\/em> (Jestem teraz czysty)<\/p>\n<p dir=\"ltr\"><em>He\u2019s cut his finger with a knife<\/em> (Skaleczenie wci\u0105\u017c tam jest, nie zagoi\u0142o si\u0119 jeszcze)<\/p>\n<p dir=\"ltr\">Jak wida\u0107, znaczenie rezultatowe nie wymaga obecno\u015bci okolicznik\u00f3w.<\/p>\n<h4 dir=\"ltr\"><strong>Kluczowa r\u00f3\u017cnica mi\u0119dzy nieci\u0105g\u0142ym u\u017cyciem czasu present perfect a czasem przesz\u0142ym<\/strong><\/h4>\n<p dir=\"ltr\">Z czysto gramatycznego punktu widzenia czas present perfect w formie nieci\u0105g\u0142ej i czas przesz\u0142y mog\u0105 by\u0107 u\u017cywane zamiennie (Lester, 2012, s. 58). Na przyk\u0142ad w poni\u017cszych zdaniach mo\u017cemy zastosowa\u0107 zar\u00f3wno nieci\u0105g\u0142y present perfect, jak i czas przesz\u0142y:<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" title=\"screenshot-2022-06-21-at-11.59.05\" src=\"https:\/\/englishcoachonline.com\/wp-content\/uploads\/2022\/08\/screenshot-2022-06-21-at-11.59.05.jpg\" alt=\"difference between tenses\" width=\"674\" height=\"153\" data-id=\"7641\" data-init-width=\"1202\" data-init-height=\"273\" data-src=\"https:\/\/englishcoachonline.com\/wp-content\/uploads\/2022\/08\/screenshot-2022-06-21-at-11.59.05.jpg\" data-width=\"674\" data-height=\"153\" data-ll-status=\"loaded\" \/><\/p>\n<p dir=\"ltr\">Jednak jak podkre\u015bla Lester, skutki u\u017cycia tych dw\u00f3ch czas\u00f3w mog\u0105 by\u0107 r\u00f3\u017cne.<\/p>\n<p>Por\u00f3wnaj dwa poni\u017csze zdania:<\/p>\n<p>Present perfect \u2013 <em>I\u2019ve lost my keys<\/em><\/p>\n<p dir=\"ltr\">Past simple \u2013 <em>I lost my keys<\/em><\/p>\n<p>Oba zdania przekazuj\u0105 to samo znaczenie. Jednak czas przesz\u0142y to tylko neutralne stwierdzenie faktu. M\u00f3wi\u0105cy nie musi sugerowa\u0107, \u017ce zdarzenie mia\u0142o miejsce niedawno albo \u017ce potrzebuje pomocy w szukaniu kluczy. Z kolei zdanie w czasie present perfect jest form\u0105 znacznie bardziej wymown\u0105 \u2013 odnosi si\u0119 do chwili obecnej, poniewa\u017c m\u00f3wi\u0105cy potrzebuje pomocy w odnalezieniu kluczy.<\/p>\n<h3>2. Ci\u0105g\u0142e u\u017cycie czasu present perfect<\/h3>\n<p>Na pocz\u0105tek kilka przyk\u0142ad\u00f3w ci\u0105g\u0142ego u\u017cycia czasu present perfect:<\/p>\n<p><em>My uncle has lived in his house for 25 years<\/em><\/p>\n<p><em>I have worked here since January<\/em><\/p>\n<p dir=\"ltr\"><em>Their company has been in business for over 75 years<\/em><\/p>\n<p dir=\"ltr\">Wszystkie powy\u017csze przyk\u0142ady odnosz\u0105 si\u0119 do sytuacji, kt\u00f3re rozpocz\u0119\u0142y si\u0119 w przesz\u0142o\u015bci i nadal trwaj\u0105. Zazwyczaj zak\u0142ada si\u0119, \u017ce b\u0119d\u0105 one trwa\u0107 tak\u017ce w przysz\u0142o\u015bci.<\/p>\n<p>Lester (2012, s.54) wyr\u00f3\u017cnia czasowniki dynamiczne* jako te, kt\u00f3re wykazuj\u0105 charakter ci\u0105g\u0142y. Czasowniki te odnosz\u0105 si\u0119 do powtarzaj\u0105cych si\u0119 dzia\u0142a\u0144 maj\u0105cych sw\u00f3j pocz\u0105tek i koniec w okre\u015blonym przedziale czasowym. Lester (tam\u017ce) ilustruje to zdaniem maj\u0105cym charakter ci\u0105g\u0142y \u2013 g\u0142osowanie Sama to czynno\u015b\u0107 powtarzana w regularnych odst\u0119pach czasu (tj. co dwa lata, w okresie wybor\u00f3w):<\/p>\n<p dir=\"ltr\"><em>Sam has voted in every election since he was 18<\/em><\/p>\n<p>Za przyk\u0142adem Lestera (2012, s. 55) podaj\u0119 kilka innych zda\u0144 z czasownikami dynamicznymi, kt\u00f3re pokazuj\u0105 ci\u0105g\u0142e u\u017cycie czasu present perfect:<\/p>\n<p><em>The kids have gone to the same camp for the past four years<\/em><\/p>\n<p><em>Over the years, hail storms have damaged a lot of crops in the area<\/em><\/p>\n<p><em>She has directed more than 50 plays in her long career<\/em><\/p>\n<p dir=\"ltr\"><em>Our football team has lost about half of its games<\/em><\/p>\n<h4><strong>* Czym jest czasownik dynamiczny?<\/strong><\/h4>\n<p>Czasownik dynamiczny to taki, kt\u00f3ry wskazuje na czynno\u015b\u0107, doznanie lub proces. Bywa te\u017c czasami nazywany czasownikiem czynno\u015bci lub czasownikiem zdarze\u0144.<\/p>\n<h4><strong>Nawyk utrwalony w czasie poprzedzaj\u0105cym tera\u017aniejszo\u015b\u0107<\/strong><\/h4>\n<p>Jak wspomnia\u0142em wcze\u015bniej, present perfect w po\u0142\u0105czeniu z czasownikami dynamicznymi opisuje powtarzaj\u0105ce si\u0119 dzia\u0142ania lub nawyki z przesz\u0142o\u015bci:<\/p>\n<p><em>Mrs Smith has sung in this choir for fifty years<\/em><\/p>\n<p><em>I\u2019ve always cycled to work<\/em><\/p>\n<p><em>This channel has broadcast the news at 10 o\u2019clock for as long as I can remember<\/em><\/p>\n<h4><strong>Czasowniki statyczne i ich \u201eci\u0105g\u0142e\u201d implikacje<\/strong><\/h4>\n<p>W j\u0119zyku angielskim istnieje grupa czasownik\u00f3w zwanych czasownikami statycznymi (<em>state verbs<\/em>), kt\u00f3rych zazwyczaj nie u\u017cywamy w czasach ci\u0105g\u0142ych (<em>continuous tenses<\/em>). Mimo to cz\u0119sto pojawiaj\u0105 si\u0119 one w czasie present perfect simple:<\/p>\n<p><em>exist<\/em>, <em>be<\/em> (egzystencja)<\/p>\n<p><em>belong<\/em>, <em>own<\/em>, <em>possess<\/em> (posiadanie)<\/p>\n<p><em>know<\/em>, <em>believe<\/em>, <em>understand<\/em>, <em>agree<\/em> (d\u0142ugotrwa\u0142e stany umys\u0142owe, my\u015bli, opinie)<\/p>\n<p><em>love<\/em>, <em>like<\/em>, <em>want<\/em>, <em>prefer<\/em> (uczucia i emocje)<\/p>\n<p dir=\"ltr\"><em>look<\/em>, <em>smell<\/em>, <em>taste<\/em>, <em>see<\/em>, <em>feel<\/em>, <em>hear<\/em> (zmys\u0142y i postrzeganie)<\/p>\n<p>Przyk\u0142adowe zdania zawieraj\u0105ce czasowniki statyczne:<\/p>\n<p><em>I\u2019ve known Anna for over 25 years<\/em><\/p>\n<p><em>He\u2019s always believed in God<\/em><\/p>\n<p><em>I\u2019ve been in love with her for a long time<\/em><\/p>\n<p dir=\"ltr\"><em>I\u2019ve loved the outdoors since I was a teenager<\/em><\/p>\n<p dir=\"ltr\">Podsumowuj\u0105c, czasowniki statyczne nie odnosz\u0105 si\u0119 do konkretnego momentu w czasie, zatem opisany przez nie stan prawdopodobnie b\u0119dzie si\u0119 utrzymywa\u0142 w przysz\u0142o\u015bci.<\/p>\n<h4><strong>Kiedy u\u017cywa\u0107 present perfect simple zamiast present perfect continuous?<\/strong><\/h4>\n<p dir=\"ltr\">Na pierwszy rzut oka dla wi\u0119kszo\u015bci rodzimych u\u017cytkownik\u00f3w j\u0119zyka angielskiego nie ma wyra\u017anej r\u00f3\u017cnicy mi\u0119dzy <em>I have worked here since January<\/em> a <em>I have been working here since January<\/em>. Ja sam u\u017cy\u0142bym formy ci\u0105g\u0142ej, ale nigdy nie poprawi\u0142bym ucznia, kt\u00f3ry wybra\u0142by form\u0119 present perfect simple. W gramatyce cz\u0119sto r\u00f3\u017cnice s\u0105 bardzo subtelne i nie ma jednoznacznie b\u0142\u0119dnych form.<\/p>\n<p dir=\"ltr\">Mi\u0119dzy czasami present perfect simple i present perfect continuous jest wi\u0119cej podobie\u0144stw ni\u017c r\u00f3\u017cnic. Oba czasy wskazuj\u0105 pocz\u0105tek czynno\u015bci trwaj\u0105cej w tera\u017aniejszo\u015bci lub okre\u015blaj\u0105 jej d\u0142ugo\u015b\u0107 a\u017c do chwili obecnej. U\u017cywamy ich te\u017c cz\u0119sto razem z przyimkami <em>for<\/em> i <em>since<\/em> oraz w pytaniach typu <em>How long\u2026<\/em>?<\/p>\n<p>Jak zauwa\u017ca Parrott (2000, s. 237), mo\u017cemy wybra\u0107 dowoln\u0105 z tych form, gdy opisujemy og\u00f3lne (biograficzne) fakty:<\/p>\n<p dir=\"ltr\"><em>He\u2019s smoked\/been smoking since he was in the army<\/em><\/p>\n<p>Mimo wszystko s\u0105 pewne prawid\u0142owo\u015bci, kt\u00f3re nauczyciele mog\u0105 wskaza\u0107 swoim uczniom. Na przyk\u0142ad form ci\u0105g\u0142ych zwykle u\u017cywa si\u0119 w odniesieniu do kr\u00f3tszych, tymczasowych sytuacji i czynno\u015bci (Swan, 2017, s. 102). Natomiast gdy m\u00f3wimy o czym\u015b sta\u0142ym lub trwaj\u0105cym d\u0142u\u017cej, cz\u0119sto wybieramy czas present perfect simple. Por\u00f3wnaj poni\u017csze zdania:<\/p>\n<p>A. <em>I\u2019ve been playing the guitar all afternoon, and I\u2019m exhausted<\/em><\/p>\n<p dir=\"ltr\">B. <em>My grandfather has played the saxophone since he was a little boy<\/em><\/p>\n<p>Swan (2017, s. 102) zwraca r\u00f3wnie\u017c uwag\u0119, \u017ce czasu present perfect simple u\u017cywamy, by wspomnie\u0107, jak du\u017co zrobili\u015bmy lub jak wiele osi\u0105gn\u0119li\u015bmy przy danej okazji:<\/p>\n<p><em>Take a look at all the mushrooms I\u2019ve picked<\/em>! (NOT \u2026<em>I\u2019ve been picking<\/em>)<\/p>\n<h3>3. Zako\u0144czone wydarzenia w nieuko\u0144czonych okresach czasu<\/h3>\n<p>Czasu present perfect simple u\u017cywamy do opisania zako\u0144czonych czynno\u015bci, zdarze\u0144 lub stan\u00f3w, kt\u00f3re wydarzy\u0142y si\u0119 w czasie, kt\u00f3ry nadal trwa. Czasami stosujemy okoliczniki takie jak <em>this month<\/em>, <em>this year<\/em> czy <em>today<\/em>, aby wskaza\u0107 na ten nieuko\u0144czony okres:<\/p>\n<p><em>I\u2019ve had two accidents this month<\/em><\/p>\n<h3>4. M\u00f3wienie o do\u015bwiadczeniach \u017cyciowych<\/h3>\n<p dir=\"ltr\">Na stronie English Coach Online zamie\u015bci\u0142em post wyja\u015bniaj\u0105cy, jak \u0142\u0105czy\u0107 czasy <a href=\"https:\/\/englishcoachonline.com\/blog\/present-perfect-life-experiences\/\">present perfect i past simple, by m\u00f3wi\u0107 o do\u015bwiadczeniach \u017cyciowych<\/a>.<\/p>\n<p dir=\"ltr\">Tu podsumuj\u0119 trzy najwa\u017cniejsze punkty z tamtego posta:<\/p>\n<h4><strong>(a) Wprowadzanie do\u015bwiadcze\u0144 \u017cyciowych<\/strong><\/h4>\n<p dir=\"ltr\">Present perfect simple s\u0142u\u017cy do wprowadzania do\u015bwiadcze\u0144 \u017cyciowych. Jednak wszystkie szczeg\u00f3\u0142y dotycz\u0105ce konkretnego do\u015bwiadczenia powinny by\u0107 podane w past simple:<\/p>\n<p>Pytanie:<em> Have you ever been to Budapest<\/em>?<\/p>\n<p dir=\"ltr\">Odpowied\u017a: <em>Yeah I\u2019ve been there a few times<\/em> [present perfect \u2013 nakre\u015blanie t\u0142a]\n<p>Szczeg\u00f3\u0142y: <em>I remember the first time I went there. It was way back in 1992. The last time I visited was in 2018. I stayed in a magnificent apartment overlooking the Danube River<\/em>\u2026<\/p>\n<h4><strong>(b) Zasada 1-2-2-2-2<\/strong><\/h4>\n<p dir=\"ltr\">Rozszerzeniem punktu (a) jest zasada 1-2-2-2-2, kt\u00f3r\u0105 mo\u017cesz wykorzysta\u0107, by skutecznie \u0142\u0105czy\u0107 present perfect z past simple. Liczba 1 odnosi si\u0119 do czasu present perfect, kt\u00f3ry s\u0142u\u017cy do wprowadzenia Twojego do\u015bwiadczenia, a kolejne dw\u00f3jki dotycz\u0105 wszystkich szczeg\u00f3\u0142\u00f3w wyra\u017conych w past simple. T\u0119 przydatn\u0105 zasad\u0119 warto mie\u0107 w pami\u0119ci podczas opowiadania o prze\u017cyciach, zw\u0142aszcza tych podr\u00f3\u017cniczych:<\/p>\n<p><em>Have you ever been to Santorini<\/em>?<\/p>\n<p>1. <em>I have actually\u00a0<\/em><\/p>\n<p>2. <em>Dan and I went there on our honeymoon back in June 2013<\/em><\/p>\n<p>2. <em>We stayed in a luxury hotel overlooking the sea<\/em>. <em>It was just a five-minute walk from the beach<\/em><\/p>\n<p>2. <em>We mostly swam in the sea and sunbathed but we did travel around the island one day in a hire car<\/em><\/p>\n<p>2. <em>Everything was perfect \u2013 the food in the hotel was incredible and it was sunny every day<\/em><\/p>\n<h4><strong>(c) Udzielanie odpowiedzi przecz\u0105cych<\/strong><\/h4>\n<p dir=\"ltr\">Nawet je\u015bli odpowiadasz \u201enie\u201d na pytanie dotycz\u0105ce jakiego\u015b do\u015bwiadczenia \u017cyciowego, wci\u0105\u017c mo\u017cesz wspomnie\u0107 o innych, podobnych prze\u017cyciach, u\u017cywaj\u0105c czasu present perfect:<\/p>\n<p><em>Have you ever been bitten by a dog<\/em>?<\/p>\n<p>1. <em>I haven\u2019t, no, but I\u2019ve been bitten by a cat several times<\/em><\/p>\n<p>2. <em>The first time I got bitten by a cat was when I was five<\/em><\/p>\n<p>2. <em>I remember to this day how badly it hurt<\/em><\/p>\n<p>2. <em>The wound was extremely deep so I had to go to hospital<\/em><\/p>\n<h4><strong>Przypadek \u201eif\u201d, a nie \u201ewhen\u201d<\/strong><\/h4>\n<p dir=\"ltr\">Zasadniczo gdy m\u00f3wisz o do\u015bwiadczeniu \u017cyciowym, nie interesuje nas, kiedy dok\u0142adnie si\u0119 ono wydarzy\u0142o. Wa\u017cne jest tylko to, czy w og\u00f3le mia\u0142o miejsce.<\/p>\n<p>W czasie present perfect simple cz\u0119sto u\u017cywa si\u0119 okolicznik\u00f3w i wyra\u017ce\u0144 takich jak <em>many times<\/em>, <em>once<\/em>, <em>a number of times<\/em>, <em>several times<\/em>, poniewa\u017c nie odnosz\u0105 si\u0119 one do konkretnego momentu. Czynnik \u201ewhen\u201d wci\u0105\u017c nie odgrywa tu \u017cadnej roli.<\/p>\n<h3>5. Osi\u0105gni\u0119cia warte odnotowania<\/h3>\n<p>Czasu present perfect u\u017cywamy cz\u0119sto do wskazywania osi\u0105gni\u0119\u0107 ludzko\u015bci lub pojedynczych os\u00f3b. Tak jak poprzednio &#8211; nie jest istotne, kiedy dok\u0142adnie mia\u0142y one miejsce:<\/p>\n<p><em>Man has walked on the Moon<\/em><\/p>\n<p><em>Our nephew has learned how to read<\/em><\/p>\n<p><em>Doctors have cured many deadly diseases<\/em><\/p>\n<h3>6. Zmiana na przestrzeni czasu<\/h3>\n<p>Present perfect cz\u0119sto s\u0142u\u017cy do m\u00f3wienia o zmianach, kt\u00f3re nast\u0105pi\u0142y w okre\u015blonym czasie:<\/p>\n<p><em>Jenny\u2019s really grown since the last time I saw her<\/em><\/p>\n<p><em>My Polish has really improved since I moved to Poland<\/em><\/p>\n<p><em>Chinese has become one of the most popular languages to learn at the language school I work at<\/em><\/p>\n<h3>7. Niedoko\u0144czona czynno\u015b\u0107, kt\u00f3ra mia\u0142a ju\u017c si\u0119 zako\u0144czy\u0107, ale wci\u0105\u017c na to czekamy<\/h3>\n<p dir=\"ltr\">Present perfect simple bywa cz\u0119sto u\u017cywany do wskazania czynno\u015bci, kt\u00f3re wed\u0142ug naszych przewidywa\u0144 powinny ju\u017c by\u0107 uko\u0144czone lub kt\u00f3rych zako\u0144czenia spodziewamy si\u0119 niebawem.<\/p>\n<p>U\u017cycie present perfect sugeruje, \u017ce wci\u0105\u017c czekamy, a\u017c dana czynno\u015b\u0107 si\u0119 wydarzy:<\/p>\n<p><em>Steve hasn\u2019t finished his homework yet<\/em><\/p>\n<p><em>Andy still hasn\u2019t replied to my email. He should have replied by now<\/em><\/p>\n<p><em>Sarah hasn\u2019t arrived yet<\/em><\/p>\n<p><em>It hasn\u2019t stopped raining yet<\/em><\/p>\n<p><em>Ronnie hasn\u2019t played well so far in the match, but I think he\u2019ll play much better after the break<\/em><\/p>\n<h3>8. Wiele czynno\u015bci w r\u00f3\u017cnych okresach czasu \/ Powtarzanie a\u017c do teraz<\/h3>\n<p>Present perfect simple pozwala m\u00f3wi\u0107 o wielu czynno\u015bciach, kt\u00f3re mia\u0142y miejsce w r\u00f3\u017cnych momentach przesz\u0142o\u015bci. Present perfect sugeruje, \u017ce proces nie dobieg\u0142 ko\u0144ca i kolejne czynno\u015bci s\u0105 prawdopodobne. Powtarzalno\u015b\u0107 zdarze\u0144 jest \u015bci\u015ble zwi\u0105zana z tym zastosowaniem tego czasu:<\/p>\n<p><em>I have had six very difficult tests so far this term<\/em><\/p>\n<p><em>We have had so many major issues while working on this project<\/em><\/p>\n<p><em>She has talked to several doctors about her problem, but none of them can provide an accurate diagnosis<\/em><\/p>\n<p dir=\"ltr\"><em>I&#8217;ve written ten emails since lunchtime<\/em><\/p>\n<p><em>\u200b<\/em><\/p>\n<h2>Jakie przys\u0142\u00f3wki i wyra\u017cenia czasu zwykle \u0142\u0105cz\u0105 si\u0119 z present perfect simple?<\/h2>\n<p>Jest bardzo wiele nieokre\u015blonych przys\u0142\u00f3wk\u00f3w i wyra\u017ce\u0144 czasowych, kt\u00f3re oznaczaj\u0105 niesprecyzowany czas i cz\u0119sto wyst\u0119puj\u0105 z present perfect simple. Oto ich pe\u0142na lista wraz z wyja\u015bnieniem, kiedy si\u0119 ich u\u017cywa:<\/p>\n<h3>1. For<\/h3>\n<p dir=\"ltr\">Zar\u00f3wno ze statycznymi, jak i dynamicznymi czasownikami present perfect cz\u0119sto s\u0142u\u017cy do opisywania trwaj\u0105cej sytuacji \u2013 takiej, kt\u00f3ra zacz\u0119\u0142a si\u0119 w przesz\u0142o\u015bci i wci\u0105\u017c ma miejsce. Zwykle przypuszczamy, \u017ce potrwa ona r\u00f3wnie\u017c w przysz\u0142o\u015bci.<\/p>\n<p>Przys\u0142\u00f3wek for zazwyczaj poprzedza okresy czasu, jak w przyk\u0142adach poni\u017cej:<\/p>\n<p><em>I have had a cold for ten days<\/em><\/p>\n<p><em>She has been in London for three months<\/em><\/p>\n<p><em>I have known David for over 25 years<\/em><\/p>\n<p><em>I have taught English for 16 years<\/em><\/p>\n<h3>2. Since<\/h3>\n<p>Podczas gdy for odnosi si\u0119 do d\u0142ugo\u015bci okresu czasu, <em>since<\/em> zazwyczaj poprzedza konkretny punkt w przesz\u0142o\u015bci:<\/p>\n<p><em>James has loved chocolate spread since he was a toddler<\/em><\/p>\n<p><em>I\u2019ve been here since 8 o\u2019clock<\/em><\/p>\n<p><em>I\u2019ve known her since 2005<\/em><\/p>\n<h3>3. Still<\/h3>\n<p>W czasie present perfect u\u017cywamy <em>still <\/em>w zdaniach przecz\u0105cych, gdy m\u00f3wimy o czynno\u015bciach, kt\u00f3rych spodziewali\u015bmy si\u0119 przed momentem m\u00f3wienia. <em>Still<\/em> pojawia si\u0119 mi\u0119dzy podmiotem a czasownikiem pomocniczym (haven\u2019t\/hasn\u2019t):<\/p>\n<p><em>I still haven\u2019t bought a gift for my mum. I keep forgetting<\/em><\/p>\n<p><em>Jane still hasn&#8217;t replied to my email. She must be on holiday<\/em><\/p>\n<h3>4. Yet<\/h3>\n<p><em>Yet<\/em> u\u017cywamy, gdy m\u00f3wimy o rzeczach, kt\u00f3re maj\u0105 si\u0119 wydarzy\u0107 wkr\u00f3tce, zw\u0142aszcza dlatego, \u017ce nie zosta\u0142y zrobione wcze\u015bniej. <em>Yet<\/em> stosujemy w pytaniach i zdaniach przecz\u0105cych. Powinno si\u0119 ono znajdowa\u0107 na ko\u0144cu zdania lub pytania:<\/p>\n<p><em>Have you finished your essay yet?<\/em><\/p>\n<p dir=\"ltr\"><em>No, Johnny hasn\u2019t arrived yet<\/em><\/p>\n<p>Od powy\u017cszych regu\u0142 istnieje wyj\u0105tek. <em>Yet<\/em> mo\u017cna tak\u017ce stosowa\u0107 w zdaniach twierdz\u0105cych, gdy m\u00f3wimy o czym\u015b, co ma by\u0107 zrobione lub czego si\u0119 spodziewamy w przysz\u0142o\u015bci. Zwrot <em>I&#8217;ve yet to<\/em> jest odpowiednikiem <em>I haven&#8217;t done X yet<\/em>. R\u00f3\u017cnica dotyczy poziomu formalno\u015bci \u2013 <em>I&#8217;ve yet to<\/em> jest bardziej formalne.<\/p>\n<p><em>We&#8217;ve yet to make a decision about hiring a new Spanish teacher<\/em><\/p>\n<h3>5. Already<\/h3>\n<p>W po\u0142\u0105czeniu z present perfect przys\u0142\u00f3wek <em>already<\/em> przybiera znaczenie \u201eprzed chwil\u0105 obecn\u0105\u201d. <em>Already<\/em> mo\u017ce wyst\u0119powa\u0107 mi\u0119dzy czasownikiem pomocniczym a g\u0142\u00f3wnym lub te\u017c na ko\u0144cu zdania:<\/p>\n<p><em>I&#8217;ve already spent my salary. I only got paid last week<\/em><\/p>\n<p><em>The bus has left already<\/em><\/p>\n<h3>6. Just<\/h3>\n<p>Kiedy <em>just <\/em>jest u\u017cywane razem z czasem present perfect, oznacza \u201ekr\u00f3tko przed chwil\u0105 obecn\u0105\u201d. W ten spos\u00f3b podkre\u015blamy \u015bwie\u017co\u015b\u0107 minionej czynno\u015bci i jej znaczenie dla tera\u017aniejszo\u015bci. <em>Just<\/em> musi si\u0119 znale\u017a\u0107 mi\u0119dzy czasownikiem pomocniczym a imies\u0142owem biernym:<\/p>\n<p><em>I\u2019ve just seen Darren coming out of the bank<\/em><\/p>\n<p><em>Julie\u2019s just rung. Call her back, would you?<\/em><\/p>\n<h3><strong>7. Until now, up to now, so far<\/strong><\/h3>\n<p>Przys\u0142\u00f3wki takie jak <em>until now<\/em>, <em>up to now<\/em> oraz <em>so far<\/em> odnosz\u0105 si\u0119 do okresu czasu obejmuj\u0105cego sam moment m\u00f3wienia:<\/p>\n<p><em>Up to now, I\u2019ve never had a serious illness<\/em><\/p>\n<p><em>Only three pilots have registered to compete in the event so far<\/em><\/p>\n<h3><strong>8. Many times, a number of times, once, twice, three times, several times<\/strong><\/h3>\n<p>Te przys\u0142\u00f3wki i wyra\u017cenia czasu mo\u017cna zestawi\u0107 w jedn\u0105 grup\u0119, poniewa\u017c wi\u0105\u017c\u0105 si\u0119 z opisywaniem do\u015bwiadcze\u0144 \u017cyciowych:<\/p>\n<p>I<em>\u2019ve been to Greece many times<\/em><\/p>\n<p><em>I\u2019ve seen Dire Straits in concert three times<\/em><\/p>\n<p dir=\"ltr\"><em>I&#8217;ve never been to Asia<\/em><\/p>\n<h3>9. Today, this week, this month, this year, in the last year<\/h3>\n<p>Te przys\u0142\u00f3wki i wyra\u017cenia wskazuj\u0105 na nieuko\u0144czony okres czasu. Jednak same czynno\u015bci, kt\u00f3re maj\u0105 miejsce w tych okresach czasu, zosta\u0142y ju\u017c wykonane:<\/p>\n<p><em>I\u2019ve already had three holidays this year<\/em><\/p>\n<p><em>I\u2019ve drunk ten cups of tea today<\/em><\/p>\n<h3>10. Sometimes, occasionally, often<\/h3>\n<p>Przys\u0142\u00f3wki cz\u0119stotliwo\u015bci, powszechnie u\u017cywane w czasie present simple, wyst\u0119puj\u0105 r\u00f3wnie\u017c w present perfect:<\/p>\n<p><em>I&#8217;ve sometimes thought of moving to Canada<\/em><\/p>\n<p><em>I\u2019ve occasionally been asked for advice<\/em><\/p>\n<p><em>I&#8217;ve often wondered why she decided to become a vet<\/em><\/p>\n<h3>11. Ever, never, before<\/h3>\n<p dir=\"ltr\">Gdy spe\u0142nione s\u0105 okre\u015blone warunki, u\u017cywamy <em>ever<\/em>, <em>never<\/em> i <em>before<\/em> podczas m\u00f3wienia o do\u015bwiadczeniach \u017cyciowych lub pytania o nie:<\/p>\n<h4><strong>Ever<\/strong><\/h4>\n<p><em>Ever<\/em> u\u017cywamy w pytaniach:<\/p>\n<p><em>Have you ever been to Wales?<\/em><\/p>\n<p dir=\"ltr\"><em>Have you ever taken any vitamin supplements?<\/em><\/p>\n<p>Co ciekawe, istnieje jedna wyj\u0105tkowa sytuacja, w kt\u00f3rej u\u017cywamy <em>ever<\/em> w zdaniu twierdz\u0105cym. Robimy to, aby wzmocni\u0107 przekaz, w po\u0142\u0105czeniu z przymiotnikiem lub przys\u0142\u00f3wkiem w najwy\u017cszym stopniu:<\/p>\n<p><em>Forrest Gump is the best film I&#8217;ve ever seen<\/em><\/p>\n<p dir=\"ltr\"><em>Croatia is the most beautiful country I&#8217;ve ever been to <\/em><\/p>\n<h4><strong>Never<\/strong><\/h4>\n<p><em>Never<\/em> u\u017cywamy w zdaniach przecz\u0105cych:<\/p>\n<p><em>I&#8217;ve never eaten sushi<\/em><\/p>\n<p dir=\"ltr\"><em>I&#8217;ve never been to Australia<\/em><\/p>\n<h4><strong>Before<\/strong><\/h4>\n<p><em>Before<\/em> ma to samo znaczenie co <em>ever<\/em>, chocia\u017c mo\u017ce by\u0107 u\u017cywane w zdaniach przecz\u0105cych, a tak\u017ce w zdaniach twierdz\u0105cych i pytaniach. Inna wa\u017cna r\u00f3\u017cnica polega na tym, \u017ce <em>before<\/em> stawiamy zawsze na ko\u0144cu zdania lub pytania:<\/p>\n<p><em>Have you been here before?<\/em><\/p>\n<p><em>I haven&#8217;t seen this film before<\/em><\/p>\n<p dir=\"ltr\"><em>I&#8217;ve had problems with these neighbours before<\/em><\/p>\n<h2 dir=\"ltr\">Ko\u0144cowe uwagi dotycz\u0105ce czasu present perfect simple<\/h2>\n<p dir=\"ltr\">W tym po\u015bcie opisa\u0142em, kiedy u\u017cywa\u0107 present perfect simple i jak jest ten czas zbudowany. Ponadto przedstawi\u0142em g\u0142\u00f3wne przys\u0142\u00f3wki czasu typowe dla tego czasu gramatycznego.<\/p>\n<p dir=\"ltr\">Na koniec mam dla Ciebie rad\u0119 \u2013 zauwa\u017caj czas present perfect. Mo\u017cesz na przyk\u0142ad podkre\u015bla\u0107 zdania z present perfect, na kt\u00f3re natrafiasz podczas czytania. Zastanawiaj si\u0119, dlaczego w danej sytuacji u\u017cyto w\u0142a\u015bnie tego czasu.<\/p>\n<p dir=\"ltr\">Wa\u017cne jest te\u017c personalizowanie struktur gramatycznych \u2013 dzi\u0119ki temu \u0142atwiej je zapami\u0119tasz. Przyk\u0142adowo powiniene\u015b by\u0107 w stanie zbudowa\u0107 pi\u0119\u0107dziesi\u0105t zda\u0144 w present perfect opisuj\u0105cych Twoje do\u015bwiadczenia \u017cyciowe.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Zapoznaj si\u0119 z g\u0142\u00f3wnymi zastosowaniami czasu present perfect.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":14468,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[63],"tags":[],"class_list":["post-14466","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-gramatyka-jezyka-angielskiego"],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v27.5 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>Kiedy u\u017cywa\u0107 Present Perfect Simple - Przyk\u0142ady Zastosowania<\/title>\n<meta name=\"description\" content=\"Kiedy u\u017cywa\u0107 present perfect. Nieuchwytna natura czasu present perfect. Jak nauczy\u0107 si\u0119 Present Perfect skutecznie?\" \/>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/englishcoachonline.com\/pl\/blog\/kiedy-uzywac-present-perfect\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"pl_PL\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Kiedy u\u017cywa\u0107 Present Perfect Simple - Przyk\u0142ady Zastosowania\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Kiedy u\u017cywa\u0107 present perfect. Nieuchwytna natura czasu present perfect. Jak nauczy\u0107 si\u0119 Present Perfect skutecznie?\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/englishcoachonline.com\/pl\/blog\/kiedy-uzywac-present-perfect\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"English Coach Online\" \/>\n<meta property=\"article:publisher\" content=\"https:\/\/www.facebook.com\/pelcenglishcoach\/\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2025-12-01T10:23:17+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2025-12-01T10:23:53+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/englishcoachonline.com\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/kiedy-uzywac-present-perfect.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"1280\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"853\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"Steven\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:creator\" content=\"@ELTblogger\" \/>\n<meta name=\"twitter:site\" content=\"@ELTblogger\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Napisane przez\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"Steven\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Szacowany czas czytania\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"17 minut\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/englishcoachonline.com\\\/pl\\\/blog\\\/kiedy-uzywac-present-perfect\\\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/englishcoachonline.com\\\/pl\\\/blog\\\/kiedy-uzywac-present-perfect\\\/\"},\"author\":{\"name\":\"Steven\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/englishcoachonline.com\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/887626a83e71d21628575a5be39b1628\"},\"headline\":\"Kiedy u\u017cywa\u0107 Present Perfect Simple\",\"datePublished\":\"2025-12-01T10:23:17+00:00\",\"dateModified\":\"2025-12-01T10:23:53+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/englishcoachonline.com\\\/pl\\\/blog\\\/kiedy-uzywac-present-perfect\\\/\"},\"wordCount\":4214,\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/englishcoachonline.com\\\/#organization\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/englishcoachonline.com\\\/pl\\\/blog\\\/kiedy-uzywac-present-perfect\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/englishcoachonline.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2025\\\/11\\\/kiedy-uzywac-present-perfect.jpg\",\"articleSection\":[\"Gramatyka j\u0119zyka angielskiego\"],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/englishcoachonline.com\\\/pl\\\/blog\\\/kiedy-uzywac-present-perfect\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/englishcoachonline.com\\\/pl\\\/blog\\\/kiedy-uzywac-present-perfect\\\/\",\"name\":\"Kiedy u\u017cywa\u0107 Present Perfect Simple - Przyk\u0142ady Zastosowania\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/englishcoachonline.com\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/englishcoachonline.com\\\/pl\\\/blog\\\/kiedy-uzywac-present-perfect\\\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/englishcoachonline.com\\\/pl\\\/blog\\\/kiedy-uzywac-present-perfect\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/englishcoachonline.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2025\\\/11\\\/kiedy-uzywac-present-perfect.jpg\",\"datePublished\":\"2025-12-01T10:23:17+00:00\",\"dateModified\":\"2025-12-01T10:23:53+00:00\",\"description\":\"Kiedy u\u017cywa\u0107 present perfect. Nieuchwytna natura czasu present perfect. Jak nauczy\u0107 si\u0119 Present Perfect skutecznie?\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/englishcoachonline.com\\\/pl\\\/blog\\\/kiedy-uzywac-present-perfect\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/englishcoachonline.com\\\/pl\\\/blog\\\/kiedy-uzywac-present-perfect\\\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/englishcoachonline.com\\\/pl\\\/blog\\\/kiedy-uzywac-present-perfect\\\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/englishcoachonline.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2025\\\/11\\\/kiedy-uzywac-present-perfect.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/englishcoachonline.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2025\\\/11\\\/kiedy-uzywac-present-perfect.jpg\",\"width\":1280,\"height\":853,\"caption\":\"kiedy uzywac present perfect czas\"},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/englishcoachonline.com\\\/pl\\\/blog\\\/kiedy-uzywac-present-perfect\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\\\/\\\/englishcoachonline.com\\\/pl\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Kiedy u\u017cywa\u0107 Present Perfect Simple\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/englishcoachonline.com\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/englishcoachonline.com\\\/\",\"name\":\"English Coach Online\",\"description\":\"Personalised online English lessons\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/englishcoachonline.com\\\/#organization\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/englishcoachonline.com\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/englishcoachonline.com\\\/#organization\",\"name\":\"Personalised English Language Courses (PELC)\",\"url\":\"https:\\\/\\\/englishcoachonline.com\\\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/englishcoachonline.com\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/englishcoachonline.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2020\\\/01\\\/pelc-scaled-e1579541418776.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/englishcoachonline.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2020\\\/01\\\/pelc-scaled-e1579541418776.jpg\",\"width\":1811,\"height\":672,\"caption\":\"Personalised English Language Courses (PELC)\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/englishcoachonline.com\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\"},\"sameAs\":[\"https:\\\/\\\/www.facebook.com\\\/pelcenglishcoach\\\/\",\"https:\\\/\\\/x.com\\\/ELTblogger\",\"https:\\\/\\\/www.linkedin.com\\\/in\\\/steve-komi\\\/\",\"https:\\\/\\\/www.youtube.com\\\/channel\\\/UCFst92augT1KENATnLznlQQ\\\/videos?view_as=subscriber\"]},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/englishcoachonline.com\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/887626a83e71d21628575a5be39b1628\",\"name\":\"Steven\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/a172f286ad7900a22cced80027f63185fdba35d75c0bef744eb65fa3c1a53f60?s=96&d=mm&r=g\",\"url\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/a172f286ad7900a22cced80027f63185fdba35d75c0bef744eb65fa3c1a53f60?s=96&d=mm&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/a172f286ad7900a22cced80027f63185fdba35d75c0bef744eb65fa3c1a53f60?s=96&d=mm&r=g\",\"caption\":\"Steven\"},\"description\":\"I\u2019m Steve. I\u2019ve been teaching English since 2006. I\u2019ve seen a great deal as an English language teacher and it is with pleasure that I\u2019m able to share my experience and wisdom with you on this blog.\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Kiedy u\u017cywa\u0107 Present Perfect Simple - Przyk\u0142ady Zastosowania","description":"Kiedy u\u017cywa\u0107 present perfect. Nieuchwytna natura czasu present perfect. Jak nauczy\u0107 si\u0119 Present Perfect skutecznie?","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/englishcoachonline.com\/pl\/blog\/kiedy-uzywac-present-perfect\/","og_locale":"pl_PL","og_type":"article","og_title":"Kiedy u\u017cywa\u0107 Present Perfect Simple - Przyk\u0142ady Zastosowania","og_description":"Kiedy u\u017cywa\u0107 present perfect. Nieuchwytna natura czasu present perfect. Jak nauczy\u0107 si\u0119 Present Perfect skutecznie?","og_url":"https:\/\/englishcoachonline.com\/pl\/blog\/kiedy-uzywac-present-perfect\/","og_site_name":"English Coach Online","article_publisher":"https:\/\/www.facebook.com\/pelcenglishcoach\/","article_published_time":"2025-12-01T10:23:17+00:00","article_modified_time":"2025-12-01T10:23:53+00:00","og_image":[{"width":1280,"height":853,"url":"https:\/\/englishcoachonline.com\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/kiedy-uzywac-present-perfect.jpg","type":"image\/jpeg"}],"author":"Steven","twitter_card":"summary_large_image","twitter_creator":"@ELTblogger","twitter_site":"@ELTblogger","twitter_misc":{"Napisane przez":"Steven","Szacowany czas czytania":"17 minut"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/englishcoachonline.com\/pl\/blog\/kiedy-uzywac-present-perfect\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/englishcoachonline.com\/pl\/blog\/kiedy-uzywac-present-perfect\/"},"author":{"name":"Steven","@id":"https:\/\/englishcoachonline.com\/#\/schema\/person\/887626a83e71d21628575a5be39b1628"},"headline":"Kiedy u\u017cywa\u0107 Present Perfect Simple","datePublished":"2025-12-01T10:23:17+00:00","dateModified":"2025-12-01T10:23:53+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/englishcoachonline.com\/pl\/blog\/kiedy-uzywac-present-perfect\/"},"wordCount":4214,"publisher":{"@id":"https:\/\/englishcoachonline.com\/#organization"},"image":{"@id":"https:\/\/englishcoachonline.com\/pl\/blog\/kiedy-uzywac-present-perfect\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/englishcoachonline.com\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/kiedy-uzywac-present-perfect.jpg","articleSection":["Gramatyka j\u0119zyka angielskiego"],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/englishcoachonline.com\/pl\/blog\/kiedy-uzywac-present-perfect\/","url":"https:\/\/englishcoachonline.com\/pl\/blog\/kiedy-uzywac-present-perfect\/","name":"Kiedy u\u017cywa\u0107 Present Perfect Simple - Przyk\u0142ady Zastosowania","isPartOf":{"@id":"https:\/\/englishcoachonline.com\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/englishcoachonline.com\/pl\/blog\/kiedy-uzywac-present-perfect\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/englishcoachonline.com\/pl\/blog\/kiedy-uzywac-present-perfect\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/englishcoachonline.com\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/kiedy-uzywac-present-perfect.jpg","datePublished":"2025-12-01T10:23:17+00:00","dateModified":"2025-12-01T10:23:53+00:00","description":"Kiedy u\u017cywa\u0107 present perfect. Nieuchwytna natura czasu present perfect. Jak nauczy\u0107 si\u0119 Present Perfect skutecznie?","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/englishcoachonline.com\/pl\/blog\/kiedy-uzywac-present-perfect\/#breadcrumb"},"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/englishcoachonline.com\/pl\/blog\/kiedy-uzywac-present-perfect\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/englishcoachonline.com\/pl\/blog\/kiedy-uzywac-present-perfect\/#primaryimage","url":"https:\/\/englishcoachonline.com\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/kiedy-uzywac-present-perfect.jpg","contentUrl":"https:\/\/englishcoachonline.com\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/kiedy-uzywac-present-perfect.jpg","width":1280,"height":853,"caption":"kiedy uzywac present perfect czas"},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/englishcoachonline.com\/pl\/blog\/kiedy-uzywac-present-perfect\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/englishcoachonline.com\/pl\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Kiedy u\u017cywa\u0107 Present Perfect Simple"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/englishcoachonline.com\/#website","url":"https:\/\/englishcoachonline.com\/","name":"English Coach Online","description":"Personalised online English lessons","publisher":{"@id":"https:\/\/englishcoachonline.com\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/englishcoachonline.com\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/englishcoachonline.com\/#organization","name":"Personalised English Language Courses (PELC)","url":"https:\/\/englishcoachonline.com\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/englishcoachonline.com\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/englishcoachonline.com\/wp-content\/uploads\/2020\/01\/pelc-scaled-e1579541418776.jpg","contentUrl":"https:\/\/englishcoachonline.com\/wp-content\/uploads\/2020\/01\/pelc-scaled-e1579541418776.jpg","width":1811,"height":672,"caption":"Personalised English Language Courses (PELC)"},"image":{"@id":"https:\/\/englishcoachonline.com\/#\/schema\/logo\/image\/"},"sameAs":["https:\/\/www.facebook.com\/pelcenglishcoach\/","https:\/\/x.com\/ELTblogger","https:\/\/www.linkedin.com\/in\/steve-komi\/","https:\/\/www.youtube.com\/channel\/UCFst92augT1KENATnLznlQQ\/videos?view_as=subscriber"]},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/englishcoachonline.com\/#\/schema\/person\/887626a83e71d21628575a5be39b1628","name":"Steven","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/a172f286ad7900a22cced80027f63185fdba35d75c0bef744eb65fa3c1a53f60?s=96&d=mm&r=g","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/a172f286ad7900a22cced80027f63185fdba35d75c0bef744eb65fa3c1a53f60?s=96&d=mm&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/a172f286ad7900a22cced80027f63185fdba35d75c0bef744eb65fa3c1a53f60?s=96&d=mm&r=g","caption":"Steven"},"description":"I\u2019m Steve. I\u2019ve been teaching English since 2006. I\u2019ve seen a great deal as an English language teacher and it is with pleasure that I\u2019m able to share my experience and wisdom with you on this blog."}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/englishcoachonline.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/14466","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/englishcoachonline.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/englishcoachonline.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/englishcoachonline.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/englishcoachonline.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=14466"}],"version-history":[{"count":72,"href":"https:\/\/englishcoachonline.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/14466\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":14560,"href":"https:\/\/englishcoachonline.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/14466\/revisions\/14560"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/englishcoachonline.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/14468"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/englishcoachonline.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=14466"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/englishcoachonline.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=14466"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/englishcoachonline.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=14466"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}